Trong quá trình tham gia giao thông, nhiều tài xế thắc mắc Cảnh Sát Giao Thông được dừng xe khi nào, CSGT có được dừng phương tiện để kiểm tra mà không cần phát hiện lỗi trước hay không và người điều khiển phương tiện cần làm gì khi được yêu cầu dừng xe.
Theo quy định hiện hành, Cảnh sát giao thông (CSGT) không được tùy ý dừng phương tiện. Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định những trường hợp CSGT được phép dừng xe để kiểm tra, kiểm soát, trong đó có trường hợp thực hiện mệnh lệnh hoặc kế hoạch tuần tra, kiểm soát của cấp có thẩm quyền.
Bài viết dưới đây tổng hợp các căn cứ dừng phương tiện, quy trình kiểm soát và những điều người tham gia giao thông cần biết trong năm 2026.
1. CSGT được dừng xe khi nào?
Điều 66 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định CSGT được dừng phương tiện tham gia giao thông đường bộ để kiểm tra, kiểm soát khi có một trong các căn cứ luật định. Quy định này hiện được thể hiện trong Luật số 36/2024/QH15 và được cập nhật trong Văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH năm 2026.
Có thể khái quát thành 4 trường hợp chính:
| Trường hợp | CSGT được dừng xe? |
|---|---|
| Phát hiện hành vi vi phạm hoặc có căn cứ xác định có vi phạm | Có |
| Thực hiện mệnh lệnh, kế hoạch tuần tra, kiểm soát của cấp có thẩm quyền | Có |
| Phục vụ yêu cầu bảo vệ an ninh, trật tự, phòng chống tội phạm và các tình huống đặc biệt theo luật | Có |
| Có tin báo, tố giác, phản ánh, kiến nghị hoặc đề nghị về hành vi vi phạm pháp luật | Có |
1.1. Khi phát hiện hoặc có căn cứ xác định phương tiện vi phạm
CSGT có quyền dừng phương tiện khi trực tiếp phát hiện hành vi vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ hoặc có căn cứ xác định phương tiện, người điều khiển có hành vi vi phạm pháp luật khác.
Ví dụ, CSGT có thể yêu cầu dừng xe khi phát hiện người điều khiển vượt đèn đỏ, đi sai làn đường, không chấp hành hiệu lệnh giao thông hoặc có dấu hiệu vi phạm khác thuộc phạm vi kiểm tra, xử lý.
1.2. Khi thực hiện kế hoạch tuần tra, kiểm soát
Đây là trường hợp nhiều người thường hiểu nhầm là "CSGT dừng xe ngẫu nhiên".
Theo Điều 66, CSGT có thể dừng phương tiện để kiểm tra, kiểm soát khi thực hiện mệnh lệnh hoặc kế hoạch tuần tra, kiểm soát của cấp có thẩm quyền và việc dừng phương tiện là cần thiết để phát hiện hành vi vi phạm mà nếu không dừng xe thì không thể phát hiện được.
Vì vậy, không nên hiểu rằng CSGT chỉ được dừng xe khi đã nhìn thấy một lỗi giao thông cụ thể.
1.3. Khi phục vụ yêu cầu bảo vệ an ninh, trật tự và các tình huống đặc biệt
CSGT còn được dừng phương tiện trong những trường hợp phục vụ:
-
Bảo vệ an ninh quốc gia.
-
Bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.
-
Đấu tranh phòng, chống tội phạm.
-
Phòng, chống thiên tai.
-
Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
-
Phòng, chống dịch bệnh.
Đây là nhóm trường hợp được pháp luật quy định nhằm đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn trong những tình huống đặc biệt.
1.4. Khi có tin báo, tố giác hoặc phản ánh về vi phạm
CSGT cũng có thể dừng phương tiện khi có tin báo, tố giác, phản ánh, kiến nghị hoặc đề nghị của cơ quan, tổ chức, cá nhân về tội phạm hoặc hành vi vi phạm pháp luật khác.
Như vậy, việc một phương tiện chưa bị CSGT trực tiếp phát hiện vi phạm không đồng nghĩa phương tiện đó chắc chắn không thể bị yêu cầu dừng để kiểm tra.
2. CSGT dừng xe phải tuân thủ những yêu cầu nào?
Việc dừng phương tiện để kiểm soát phải được thực hiện theo căn cứ pháp luật và quy trình tuần tra, kiểm soát.
Thông tư 73/2024/TT-BCA quy định cán bộ CSGT thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát theo kế hoạch được dừng phương tiện để kiểm soát theo quy định của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 01/01/2025.
Khi tổ chức kiểm soát, việc dừng phương tiện phải chú trọng yêu cầu an toàn, đúng quy định và không gây cản trở không cần thiết cho hoạt động giao thông.
Hiệu lệnh dừng phương tiện của CSGT có thể được thực hiện bằng các tín hiệu theo quy định, chẳng hạn như gậy chỉ huy giao thông, còi, loa, tín hiệu ưu tiên của phương tiện tuần tra, kiểm soát và các tín hiệu báo hiệu phù hợp.
Lưu ý khi kiểm soát trên đường cao tốc
Đối với đường cao tốc, việc dừng phương tiện được kiểm soát chặt chẽ hơn nhằm bảo đảm an toàn. Khi tuần tra, kiểm soát cơ động, CSGT chỉ được dừng phương tiện vào làn dừng phương tiện khẩn cấp trong những trường hợp được pháp luật quy định, chẳng hạn khi phát hiện vi phạm nghiêm trọng, nguy cơ mất an toàn tức thời hoặc phục vụ phòng chống tội phạm, cứu nạn, cứu hộ và một số tình huống đặc biệt khác.
3. CSGT được kiểm tra những gì khi dừng xe?
Khi phương tiện đã được dừng theo đúng căn cứ pháp luật, CSGT có thể tiến hành kiểm tra, kiểm soát các nội dung thuộc phạm vi nhiệm vụ và thẩm quyền.
Tùy trường hợp, nội dung kiểm tra có thể liên quan đến:
-
Người điều khiển phương tiện.
-
Giấy phép lái xe hoặc giấy tờ liên quan đến điều kiện điều khiển phương tiện.
-
Giấy đăng ký xe.
-
Điều kiện an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của phương tiện.
-
Việc chấp hành các quy tắc giao thông đường bộ.
-
Các giấy tờ, nội dung khác thuộc phạm vi kiểm tra theo quy định.
Người điều khiển phương tiện có trách nhiệm chấp hành yêu cầu kiểm tra, kiểm soát hợp pháp của lực lượng chức năng.
4. Bị CSGT dừng xe nên làm gì?
Khi nhận được hiệu lệnh dừng xe, người điều khiển phương tiện nên bình tĩnh thực hiện đúng yêu cầu để bảo đảm an toàn cho bản thân và những người xung quanh.
Bước 1: Giảm tốc độ và dừng xe an toàn
Quan sát hiệu lệnh của CSGT, giảm tốc độ và đưa phương tiện vào vị trí được yêu cầu. Không phanh gấp hoặc đánh lái đột ngột nếu việc đó có thể gây nguy hiểm cho phương tiện khác.
Bước 2: Chấp hành yêu cầu kiểm tra
Sau khi dừng xe, người điều khiển phương tiện thực hiện các yêu cầu kiểm tra theo quy định và xuất trình giấy tờ cần thiết.
Bước 3: Trao đổi nếu chưa rõ nội dung kiểm tra
Nếu chưa hiểu lý do hoặc nội dung kiểm soát, người điều khiển phương tiện có thể trao đổi, đề nghị được giải thích rõ theo quy định.
Tuy nhiên, việc có ý kiến hoặc khiếu nại về hoạt động kiểm tra không đồng nghĩa với quyền từ chối hiệu lệnh hoặc cản trở người thi hành công vụ.
5. CSGT có được dừng xe kiểm tra ngẫu nhiên không?
Cách gọi "dừng xe ngẫu nhiên" dễ gây hiểu nhầm.
Pháp luật không quy định CSGT được tùy tiện lựa chọn bất kỳ phương tiện nào để dừng xe theo cảm tính. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện mệnh lệnh hoặc kế hoạch tuần tra, kiểm soát của cấp có thẩm quyền, CSGT có thể dừng phương tiện khi việc dừng là cần thiết để phát hiện hành vi vi phạm mà nếu không dừng phương tiện thì không thể phát hiện được.
Do đó, việc một tài xế không nhìn thấy mình mắc lỗi trước khi bị dừng không có nghĩa việc dừng xe đương nhiên trái pháp luật.
6. Nếu cho rằng CSGT dừng xe không đúng quy định thì làm gì?
Trong trường hợp cho rằng hoạt động kiểm tra, xử lý của người có thẩm quyền không đúng quy định, người dân có thể thực hiện quyền khiếu nại, phản ánh hoặc sử dụng các phương thức pháp lý phù hợp.
Nên ghi nhận các thông tin liên quan như:
-
Thời gian xảy ra vụ việc.
-
Địa điểm kiểm tra.
-
Đơn vị thực hiện nhiệm vụ.
-
Nội dung kiểm tra hoặc xử lý.
-
Thông tin thể hiện trong biên bản, quyết định xử phạt nếu có.
-
Các tài liệu, chứng cứ liên quan.
Quan trọng nhất, người điều khiển phương tiện vẫn cần giữ thái độ bình tĩnh và không có hành vi chống đối, cản trở hoạt động công vụ.
7. Câu hỏi thường gặp về việc CSGT dừng xe
CSGT có được dừng xe khi không nhìn thấy lỗi vi phạm không?
Có thể. CSGT được dừng phương tiện trong trường hợp thực hiện mệnh lệnh, kế hoạch tuần tra, kiểm soát của cấp có thẩm quyền và việc dừng phương tiện cần thiết để phát hiện vi phạm. Ngoài ra còn có các căn cứ khác được Điều 66 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định.
CSGT được dừng xe trong những trường hợp nào?
Có 4 nhóm căn cứ chính: phát hiện hoặc có căn cứ xác định có vi phạm; thực hiện mệnh lệnh, kế hoạch tuần tra, kiểm soát; phục vụ bảo vệ an ninh, trật tự và các tình huống đặc biệt; hoặc có tin báo, tố giác, phản ánh, kiến nghị, đề nghị về hành vi vi phạm pháp luật.
Bị CSGT dừng xe có phải xuống xe không?
Không phải mọi trường hợp đều mặc nhiên phải xuống xe. Người điều khiển phương tiện cần chấp hành hiệu lệnh và các yêu cầu kiểm tra hợp pháp của CSGT trong từng trường hợp.
Có được hỏi CSGT lý do dừng xe không?
Người dân có thể trao đổi và đề nghị được biết nội dung kiểm tra, căn cứ xử lý khi làm việc với CSGT. Việc trao đổi cần được thực hiện bình tĩnh, tôn trọng và không cản trở hoạt động công vụ.
CSGT dừng xe trên cao tốc có gì khác?
Có. Việc dừng phương tiện trên cao tốc phải tuân thủ các yêu cầu an toàn đặc thù. Trong tuần tra, kiểm soát cơ động, CSGT chỉ dừng phương tiện vào làn dừng phương tiện khẩn cấp trong các trường hợp được pháp luật quy định.
Nếu không đồng ý với việc xử lý của CSGT thì phải làm sao?
Người dân có thể sử dụng quyền khiếu nại, phản ánh hoặc các thủ tục pháp lý phù hợp nếu cho rằng việc kiểm tra, lập biên bản hoặc xử lý chưa đúng quy định. Không nên tự ý chống đối hoặc cản trở người thi hành công vụ.
8. Kết luận
Hiểu rõ Cảnh Sát Giao Thông được dừng xe khi nào giúp người tham gia giao thông chủ động hơn khi làm việc với lực lượng chức năng. Theo quy định hiện hành, CSGT không được tùy tiện dừng phương tiện nhưng có thể yêu cầu dừng xe trong các trường hợp được Điều 66 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định.
Đáng chú ý, thực hiện mệnh lệnh hoặc kế hoạch tuần tra, kiểm soát của cấp có thẩm quyền là một căn cứ độc lập để dừng phương tiện trong trường hợp việc dừng xe là cần thiết để phát hiện vi phạm. Vì vậy, không nên đồng nhất việc "chưa nhìn thấy lỗi" với việc "CSGT dừng xe trái quy định".
Khi được yêu cầu dừng phương tiện, tài xế nên ưu tiên an toàn, chấp hành hiệu lệnh và thực hiện quyền trao đổi, khiếu nại theo đúng trình tự nếu có căn cứ cho rằng việc kiểm tra hoặc xử lý chưa phù hợp.
Căn cứ pháp lý: Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15; Văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH năm 2026; Thông tư 73/2024/TT-BCA và các văn bản sửa đổi, bổ sung có liên quan.
TRUNG TÂM SANG TÊN XE VIỆT NAM
8 Ngõ 38 Trần Quý Kiên, Q. Cầu Giấy, TP.Hà Nội
208 Nguyễn Hữu Cảnh, Q.Bình Thạnh, TP.HCM
Hotline I 0972 66 5555
Email: giaytoxevn@gmail.com
Website: www.giaytoxe.vn
Fanpage: www.facebook.com/giaytoxevn
